Taşıyıcı Kolon ve Kirişlerde Korozyon Tamiri ve Yapısal Tamir Harçları: sık sorulan sorular

Korozyon, çelik donatının paslanması ve betonun çatlaması ile tespit edilir. Görsel kontrolde çelik paslanması, beton kabarcıkları ve çatlaklar aranır. Ayrıca potansiyel ölçümü (half-cell potential) ile korozyon aktivitesi belirlenir. Ultrasonik veya radar testleri ile beton içindeki donatı durumu incelenir.

Yapısal tamir harçları, yüksek mukavemetli, aderansı yüksek ve su geçirmez malzemelerdir. Çimento esaslı, polimer katkılı veya epoksi esaslı olabilir. Bu harçlar, çelik donatı ve beton arasında güçlü bir bağ oluşturur ve korozyonu durdurur. Ayrıca donatıyı paslanmaya karşı koruyan özel katkılar içerebilir.

Donatı, korozyon tamirinden önce temizlenir. Pas ve çürük, fırça, kum veya kum püskürtme ile temizlenir. Donatı, metal görünümüne ulaşana kadar temizlenir. Temizlik sonrası donatıya korozyon önleyici bir astar sürülür. Bu astar, donatının tekrar paslanmasını engeller ve tamir harcının donatıya yapışmasını artırır.

Korozyon tamirinde, hasarlı beton kırılarak temizlenir. Beton, donatıya ulaşana kadar kırılır ve çelik donatı etrafında en az 2 cm boşluk bırakılır. Yüzey, basınçlı su veya kum püskürtme ile temizlenir. Beton yüzeyi, tamir harcının yapışmasını artırmak için astar ile kaplanır.

Yapısal tamir harçlar genellikle 5°C ile 35°C arası sıcaklıklarda uygulanır. 5°C'nin altında harcın kuruma süresi uzar ve mukavemeti düşer. 35°C'nin üzerinde ise harç hızla kurur ve çatlaklar oluşabilir. Uygulamalar, özellikle yaz aylarında serin saatlerde yapılmalıdır.

Çatlaklar, epoksi enjeksiyon veya polimer esaslı harç ile doldurulur. İnce çatlaklar (0.2 mm'nin altı) epoksi enjeksiyon ile, kalın çatlaklar ise polimer katkılı harç ile tamir edilir. Çatlaklar, tamir öncesi temizlenir ve genişletilir. Tamir sonrası yüzey düzeltilir ve gerekirse astar sürülür.

Mantolama, kolon ve kirişlerin çevresine çelik veya betonarme bir kılıf örterek taşıma kapasitesini artırma işlemidir. Önce mevcut yüzey temizlenir ve astar sürülür. Ardından çelik veya betonarme kılıf örülür ve boşluk özel harç ile doldurulur. Bu işlem, yapının deprem dayanımını da artırır.

Epoksi harçlar, yüksek mukavemet, kimyasal dayanım ve üstün aderans özelliklerine sahiptir. Beton ve çelik arasında güçlü bir bağ oluşturur ve su geçirmezdir. Ayrıca epoksi harçlar, çatlak tamirinde de kullanılabilir ve donatıyı paslanmaya karşı korur. Ancak epoksi harçların uygulaması daha zordur ve maliyeti daha yüksektir.

Polimer katkılı harçlar, esnek, su geçirmez ve aderansı yüksek malzemelerdir. Beton ve çelik arasında iyi bir bağ oluşturur ve çatlakları doldurur. Ayrıca bu harçlar, donatıyı paslanmaya karşı korur ve yapısal tamir için uygundur. Polimer katkılı harçların uygulaması epoksi harçlara göre daha kolaydır ve maliyeti daha düşüktür.

Çelik donatı değişimi gerektiğinde, hasarlı donatı kesilir ve yenisi yerleştirilir. Yeni donatı, mevcut donatıya kaynak veya kıskaç ile bağlanır. Donatı, beton içinde en az 2 cm beton örtüsüne sahip olmalıdır. Değişim sonrası donatıya korozyon önleyici astar sürülür ve beton tamir edilir.