Hadrianopolis, Eskipazar gezisine bir mozaik merakıyla başlayıp antik kent yaşamı üzerine düşünerek dönebileceğiniz bir yer. Taş duvarlarla zemin süslemelerini beraber görmek, bir yapının yalnızca dış biçimden oluşmadığını hissettirir. Burada gezinin odağını bir kilise planı, bir figür ya da bir yazıt olarak seçebilirsiniz. Görülecek ayrıntıyı önceden bilmek, alanda daha dikkatli ve daha keyifli zaman geçirmenize yardımcı olur.
Eskipazar’ın hangi bölümünde?
Kültür Portalı, Paphlagonia Hadrianapolis’i olarak tanımladığı antik yerleşimi Eskipazar merkezinin yaklaşık 3 kilometre batısındaki Viranşehir mevkiinde anlatır. Kalıntıların Budaklar, Büyükyaylalar, Çaylı ve Beytarla köylerine yayıldığını; yoğunlaşmanın Budaklar Köyü Hacı Ahmetler Mahallesi’nde bulunduğunu belirtir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise ilçe merkezine uzaklığı 4 kilometre olarak verir. Bu nedenle gezi hazırlığında yaklaşık 3–4 kilometrelik bir bağlantı ve Budaklar/Viranşehir konumu üzerinden düşünmek yararlıdır. Kültür Portalı: Hadrianapolis Antik Kenti Karabük İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü: Eskipazar’da Turizm
Kaynaklarda Hadrianapolis ve Hadrianopolis yazımlarıyla karşılaşabilirsiniz. Gezinizi Karabük’ün Eskipazar ilçesindeki antik yerleşim üzerinden kurun. İlçe merkezinde kısa bir mola verdikten sonra alan ziyaretini ayrı bir bölüm olarak planlamak, gördüklerinizi değerlendirmek için zaman bırakır. Merkezle ören yeri arasındaki mesafeyi bilmek de konaklama ve ulaşım düzeninizi kurarken işe yarar.
Hangi dönemlerin izleri var?
İl Müdürlüğünün tarihçe sayfası, Roma döneminde Hadrianapolis ve Kimistene’yi önemli yerleşim merkezleri arasında sayar. Kültür Portalı, Roma izleriyle birlikte Erken Bizans kalıntılarının yoğunluğunu vurgular; tanıtımında üç kilise kalıntısını 6. yüzyıla tarihler. Böylece gezi, aynı bölgede farklı dönemleri düşünmek için bir fırsata dönüşür. Karabük İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü: Tarihçe Kültür Portalı: Hadrianapolis Antik Kenti
Bir kilise tabanında gördüğünüz mozaikle çevresindeki duvarı beraber inceleyin. Önce yapının genel alanını anlamaya, sonra süslemenin bu alan içindeki yerini görmeye çalışın. Bir ayrıntıya fazla yaklaşmadan da bütün kompozisyonu izlemek mümkün olabilir. Gezi notlarında yapı dönemi ile araştırmanın tarihini ayrı tutmak, öğrendiklerinizin akılda kalmasını kolaylaştırır.
Mozaiklerde ne aramalı?
İl Müdürlüğü, 2003 yılındaki kurtarma kazılarında erken Hıristiyanlık dönemine ait kilise kalıntısı ve zemin mozaikleri bulunduğunu anlatır. Kültür Portalı, mozaiklerde kadın, erkek, hayvan ve meyve figürlerinden söz eder. En dikkat çekici konu, Hıristiyan inancında cennetin dört nehri olarak anılan Phison, Geon, Euphrates ve Tigris’in adlarıyla kişileştirmeleridir. Euphrates Fırat, Tigris ise Dicle adıyla açıklanır. Karabük İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü: Eskipazar’da Turizm Kültür Portalı: Hadrianapolis Antik Kenti
Mozaik gezisini bu başlıklarla zenginleştirebilirsiniz: figür, yazı, kompozisyon ve mekân. Önce resim düzenini bütün olarak görün, ardından açıklaması bulunan bir figüre zaman ayırın. Bir nehir adının zeminde yer alması, süslemenin aynı zamanda anlatı taşıdığını gösterir. Bu ayrıntı, çocukların da ilgisini çekebilecek bir soru sunar: su, insan biçimiyle nasıl anlatılmış olabilir?
Kültür Portalı ayrıca Himerios ile Valentina’nın adağına ilişkin mozaik yazıtını aktarır; Himerios adını 6. yüzyıl imparatorluk muhafızı bağlamında değerlendirir. Yazıtın adak işlevi, antik yapıların kişilerin yaşamıyla da bağlantılı olduğunu hatırlatır. İsimleri ezberlemekten ziyade, bir kişinin bir yapıda neden adak kaydı bırakmış olabileceğini düşünmek gezinin insani tarafını güçlendirir. Kültür Portalı: Hadrianapolis Antik Kenti
Görmeden dönmeyin: beş araştırma konusu
- Viranşehir ve Budaklar çevresindeki antik yerleşim konumu.
- Erken Bizans kiliselerinin yapı düzeni.
- İnsan, hayvan ve meyve figürlü mozaik anlatımı.
- Dört nehrin adları ve kişileştirmeleri.
- Himerios ile Valentina’nın adak yazıtı. Kültür Portalı: Hadrianapolis Antik Kenti
Bu başlıklar kazı buluntularını tanımak içindir; ziyaret günü açık bölümlere göre listenizden bir konu seçebilirsiniz. Bir mozaiği uzun uzun incelemek, çok sayıda noktadan hızla geçmekten daha doyurucu bir deneyim oluşturur. Fotoğrafla birlikte açıklamanın konusunu not etmek de sonrasında alanı daha iyi hatırlamanızı sağlar.
Eskipazar’da günü tamamlamak
İl Müdürlüğü, Çetiören Mesire Yeri’ni Eskipazar’a 10 kilometre mesafede tanıtır; bitki örtüsü, su kaynakları, masa ve banklardan söz eder. Arkeoloji gezisi sonrasına açık alan molası eklemek isteyenler bu seçeneği ayrı bir ulaşım bölümü olarak değerlendirebilir. Müze veya ören yeri gezisiyle doğa molasını aynı konuya bağlamak zorunda değilsiniz; dinlenmek de programın değerli bir parçasıdır. Karabük İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü: Eskipazar’da Turizm
Güncel açık alanları, ziyaret saatlerini ve ücretleri gitmeden önce kurumdan teyit edin. Buluntuları yalnızca izin verilen güzergâhtan izleyin.
Mozaik ve yazıyı birlikte düşünmek
Figürlü zeminle adak yazıtını aynı yapının iki anlatım biçimi olarak ele alabilirsiniz. Biri resim düzenini, diğeri kişilerin adlarını ve adak ilişkisini öne çıkarır. Kültür Portalı: Hadrianapolis Antik Kenti Geziden sonra seçtiğiniz bir figürün yanına öğrendiğiniz yazıt konusunu not etmek, antik kent ziyaretini daha canlı hatırlamanızı sağlar. Eskipazar'daki mola sırasında bu iki ayrıntıyı konuşmak da arkeoloji merakını günlük gezi sohbetine taşır.
Görsel kaydı
Hadrianopolis kazı alanı — İmmortalance. Kayıttaki çekim tarihi: 22 December 2025 (according to Exif data). Kaynak dosya sayfası.jpg). CC BY-SA 4.0. Değişiklik yapılmadı; kayıt yayın öncesi görsel inceleme bekliyor.
Kaynaklar
Bilgiler belirtilen kaynaklardan derlenmiştir; ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir, gitmeden önce ilgili kurumdan teyit edin. Hak sahibinin talebi hâlinde içerik kaldırılır: bilgi@karabuktadilat.com